Technisch kan het altijd. Verstandig is iets anders.
Een warmtepomp werkt in elk huis. De vraag is niet of hij aangaat, maar wat je rekening wordt en of je het warm krijgt op een vrieskoude dag in januari.
Een warmtepomp maakt warmte met een lagere aanvoertemperatuur dan een cv-ketel — rond de 35 tot 45 graden in plaats van 70 tot 80. Dat werkt alleen als je huis die warmte ook vasthoudt. Lekt je woning warmte weg door een ongeïsoleerde spouw, een koude vloer of enkel glas, dan moet de warmtepomp harder werken, gaat het rendement omlaag en de rekening omhoog.
Let op: het gaat dus niet om je bouwjaar. Een goed onderhouden huis uit 1975 met nageïsoleerde spouw kan beter geschikt zijn dan een huis uit 1995 waar nooit iets aan is gedaan. Wie je vertelt dat "alles van voor 1990 eerst moet isoleren" werkt met een vuistregel, niet met jouw huis.
Wat maakt jouw huis wel of niet geschikt?
Je huidige aanvoertemperatuur
Draai je cv-ketel eens een winterweek op 55 graden in plaats van 70. Wordt je huis nog steeds warm, dan is dat het sterkste signaal dat een warmtepomp gaat werken. Blijft het koud, dan weet je dat er eerst iets aan de schil moet gebeuren. Deze test kost je niets en zegt meer dan welk rapport ook.
De spouwmuur
Een ongeïsoleerde spouw is meestal de grootste lekkage in huizen van voor 1985, en tegelijk de goedkoopste om op te lossen. Vaak is het een klus van één dag zonder dat er iets gesloopt hoeft te worden. Dit is bijna altijd de eerste stap, warmtepomp of niet.
De vloer
Een koude vloer voelt tochtig terwijl er geen tocht is, en dat merk je juist bij lagere temperaturen extra. Bij een kruipruimte is vloerisolatie meestal eenvoudig aan te brengen. Dit is de maatregel waar mensen achteraf het meest tevreden over zijn, omdat het comfortverschil direct voelbaar is.
Je afgiftesysteem
Radiatoren uit de jaren tachtig zijn ontworpen op 70 graden water. Bij 40 graden geven ze te weinig warmte af. Soms volstaat het om een paar radiatoren te vervangen door exemplaren met een groter oppervlak, wat een stuk goedkoper is dan vloerverwarming aanleggen. Vraag hier expliciet naar, want dit wordt vaak overgeslagen in offertes.
Kieren en naden
De goedkoopste maatregel die er is, en meestal de meest onderschatte. Kierdichting rond ramen, deuren, brievenbus en dakdoorvoeren kost weinig en verlaagt je warmtevraag direct. Bij een warmtepomp telt dat dubbel, omdat elke graad die je niet hoeft te compenseren rendement oplevert.
Wat het kost als je het andersom doet.
Dit is het punt waar wij het vaakst mee te maken krijgen: iemand heeft een warmtepomp laten plaatsen en isoleert daarna alsnog. Dat lijkt logisch — je doet immers allebei — maar het kost je geld op drie manieren tegelijk.
- De capaciteit wordt berekend op je huidige warmtevraag, dus je koopt een groter en duurder apparaat
- Na het isoleren is die warmtepomp overgedimensioneerd en gaat hij te vaak aan en uit
- Dat pendelen verlaagt het rendement en verkort de levensduur van de compressor
- Je betaalt dus twee keer: eerst te veel voor het apparaat, daarna in gebruik
- Je warmtevraag is lager, dus je hebt een kleinere en goedkopere warmtepomp nodig
- Het apparaat draait in zijn optimale bereik en haalt het rendement dat op papier staat
- Je merkt het comfortverschil van isolatie meteen, ook al staat de warmtepomp er nog niet
- Voor beide stappen bestaan subsidies, en isolatie kan vaak eerst worden aangevraagd
Zit je al met een geplaatste warmtepomp en wil je alsnog isoleren? Doe het gerust — je huis wordt er comfortabeler van en je verbruik daalt. Laat wel de instellingen opnieuw bekijken, want een stooklijn die is afgesteld op je oude situatie klopt daarna niet meer. Dat is een kleine ingreep met een merkbaar effect.
Hybride: de realistische eerste stap.
Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande cv-ketel. De warmtepomp doet het werk het grootste deel van het jaar, en op echt koude dagen springt de ketel bij. Daardoor stelt hij veel lagere eisen aan je isolatie.
Je huis is matig geïsoleerd en je wilt niet eerst een verbouwing van tienduizenden euro's doorlopen voordat je van gas af kunt bewegen.
Je gasverbruik daalt fors zonder dat je risico loopt op een koud huis, want de ketel blijft als achtervang aanwezig.
Isoleer je alsnog, dan gaat de ketel steeds minder bijspringen. Op termijn kun je hem eruit halen zonder dat je de warmtepomp hoeft te vervangen.
Ook hier telt de dimensionering. Vraag om een onderbouwing waarom een bepaald vermogen wordt geadviseerd, en of daarbij rekening is gehouden met isolatie die je nog van plan bent.
Voor allebei is er geld beschikbaar.
Zowel isolatie als een warmtepomp valt onder de ISDE. Belangrijk om te weten: bij isolatie krijg je een hoger bedrag wanneer je twee maatregelen combineert. Dat maakt het financieel aantrekkelijker om spouw en vloer in één keer te doen dan verspreid over twee jaar.
Bedragen en voorwaarden veranderen per jaar. Kijk voor de actuele stand altijd op de site van RVO, of bekijk ons overzicht van subsidies voor je woning. Wij verkopen geen installaties en hebben er dus geen belang bij welke kant je op gaat.
Begin met de test die niets kost.
Zet je cv-ketel een week lang op 55 graden en kijk of je huis warm wordt. Dat ene experiment vertelt je meer over de geschiktheid van je woning dan welke offerte ook. Blijft het comfortabel, dan is een warmtepomp een serieuze optie. Wordt het niet warm, dan weet je dat isolatie de eerste stap is — en welke ruimtes het probleem zijn.
Onafhankelijk advies, zonder verkooppraat.
Onze adviseurs verkopen geen warmtepompen en geen isolatie. Ze kijken naar jouw huis, jouw verbruik en jouw budget, en zeggen eerlijk wat de verstandige volgorde is. Ook als dat betekent dat je voorlopig nog even niets moet doen.