ISDE — de grote landelijke subsidie.
De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing is de belangrijkste landelijke regeling voor woningeigenaren. Voor isolatie, een (hybride) warmtepomp, zonneboiler, ventilatie en warmtenetaansluiting. Aanvragen kan met DigiD — achteraf, binnen 24 maanden na de factuurdatum.
Voor het aanvragen van isolatie geldt de tweede-maatregel-eis: alleen wanneer je twee of meer isolatiemaatregelen combineert, krijg je subsidie. Een enkele isolatiemaatregel (alleen vloer, alleen spouw) komt niet in aanmerking. Voor warmtepompen, zonneboilers en ventilatie geldt deze eis niet.
- Aanvragen achteraf — binnen 24 maanden na de factuurdatum, niet vooraf.
- RVO-erkende uitvoerder verplicht. Een niet-erkende installateur = geen subsidie, ook bij technisch correct werk.
- Combineerbaar met Nationaal Warmtefonds-lening, met hypotheek-bonus en met gemeentelijke regelingen voor andere maatregelen.
- Niet combineerbaar met dezelfde gemeentelijke subsidie voor dezelfde maatregel — check overlap.
ISDE zakelijk — voor bedrijfsgebouwen.
Naast de woningeigenaren-ISDE bestaat er een variant voor zakelijke gebruikers. Voor warmtepompen of zonneboilers in bedrijfsgebouwen, en voor kleinschalige windturbines op bedrijventerreinen. Voorwaarden en bedragen verschillen van de particuliere ISDE.
Voor 2026 is voor zakelijke kleinschalige windturbines apart budget gereserveerd. Voor warmtepompen en zonneboilers gelden vergelijkbare voorwaarden als bij de particuliere ISDE — met aangepaste vermogensgrenzen voor zakelijk gebruik.
- Voor wie: ondernemers, verenigingen, instellingen die geen huishouden zijn.
- Combineren met EIA: niet voor hetzelfde bedrijfsmiddel. Je kiest ISDE óf EIA.
- Termijn: aanvragen binnen 24 maanden na de factuurdatum, net als particulier.
EIA — 40% fiscale aftrek.
De Energie-investeringsaftrek (EIA) is een fiscale regeling voor ondernemers die investeren in energiezuinige bedrijfsmiddelen. Je trekt 40% van het investeringsbedrag af van de fiscale winst — bovenop de normale afschrijving. Het bedrijfsmiddel moet op de Energielijst staan, die RVO jaarlijks actualiseert.
- Bedrijfsmiddel op Energielijst: RVO publiceert elk jaar de actuele lijst met kwalificerende investeringen.
- Combineerbaar met KIA (Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek), maar niet met MIA voor hetzelfde bedrijfsmiddel.
- Aanmelden binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting — te laat melden = geen aftrek.
- Verwarmingsketels op fossiele brandstoffen vallen sinds 2026 niet meer onder EIA. Wel: warmtepompen, LED, isolatie, zonnepanelen en veel meer.
MIA / Vamil — tot 45% extra aftrek.
De Milieu-investeringsaftrek (MIA) en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) zijn fiscale regelingen voor investeringen in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen. Te denken aan elektrische auto's, circulaire technieken, of innovatieve waterzuivering — maar ook slimme laadpalen.
MIA biedt extra fiscale aftrek tot 45% bovenop de normale afschrijving. Vamil maakt het mogelijk om 75% van de investering vrij af te schrijven op een door jezelf te bepalen moment — handig om winst in een gunstig jaar te dempen.
- Bedrijfsmiddel op Milieulijst: RVO publiceert jaarlijks. Voor 2026 staan onder andere slimme laadpalen, elektrische voertuigen, circulaire bouwmaterialen op de lijst.
- Niet combineerbaar met EIA voor hetzelfde bedrijfsmiddel — je kiest de regeling die beter past.
- Wel combineerbaar met KIA en met ISDE voor verschillende bedrijfsmiddelen.
- Aanmelden binnen drie maanden na investeringsverplichting.
SDE++ — exploitatie-subsidie.
De SDE++ (Stimuleringsregeling Duurzame Energietransitie) is een exploitatie-subsidie voor productie van duurzame energie of CO2-reductie. Voor het MKB vooral relevant bij grote zonnedaken (vanaf ongeveer 15 kWp) of bij collectieve warmte-installaties.
- Subsidie per opgewekte kWh of vermeden ton CO2. Loopt 12 jaar (zon) tot 15 jaar (warmte).
- Aanvragen in openstellingsrondes: meestal één keer per jaar, in oktober. Eerder-aanvragen krijgen voorrang.
- Voor zon-op-dak relevant als je grootverbruik-aansluiting hebt én een groot dak (vanaf ~50 panelen).
- Vergt vooronderzoek: netaansluiting, dakconstructie, terugleverafspraken. Begin op tijd.
BMKB-Groen — overheidsgarantie op lening.
Voor ondernemers die willen investeren in verduurzaming maar bij hun bank niet de volle lening krijgen, biedt de BMKB-Groen een overheidsgarantie. De staat staat garant voor een deel van de lening, waardoor de bank vaker akkoord gaat.
- Overheidsgarantie tot € 1,5 miljoen bij investeringen in verduurzaming en CO2-reductie.
- Aanvragen via je bank — niet rechtstreeks bij RVO. Bank moet aangesloten zijn.
- Voor wie: MKB-ondernemers met onvoldoende onderpand voor reguliere bedrijfslening.
- Kosten: je betaalt een eenmalige provisie aan de overheid van enkele procenten op het gegarandeerde deel.
DUMAVA — subsidie voor scholen, sportverenigingen, dorpshuizen.
De Subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed is een eigen rijksregeling voor verduurzaming van panden met een maatschappelijke functie. Niet voor commercieel MKB — daarvoor zijn EIA en MIA — maar voor de organisaties die buiten de markt opereren.
Subsidiepercentages
- Voor wie: eigenaren van maatschappelijk vastgoed — scholen, kinderopvang, zorginstellingen, monumenten, gebedshuizen, dorpshuizen, MFA's, cultuurinstellingen, amateursportverenigingen, openbare lichamen.
- Niet voor: organisaties die inkomsten- of vennootschapsbelasting afdragen. Commercieel MKB hoort hier niet onder — daarvoor is EIA/MIA.
- Bedrag: minimaal € 2.500, maximaal € 1.500.000 per aanvraag (verlaagd in 2026 van € 5.000 minimum).
- Verduurzamingsadvies vooraf verplicht — opgesteld door een energieadviseur. Rapport mag maximaal 48 maanden oud zijn.
- Vraag aan vóórdat je contract met de aannemer tekent. Start je eerder, dan riskeer je dat de subsidie alsnog wordt afgewezen.
- Stapelen: mag met gemeentelijke en provinciale subsidies tot 100% van de kosten. Niet met andere rijkssubsidies (EIA, MIA, ISDE).
- Maatregelen op de lijst: isolatie, warmtepompen, zonnepanelen (alleen mét opslag of dakisolatie), ventilatie met WTW, warmteterugwinning douchewater, infrarood-panelen. Plus energieadvies en energielabel als subsidiabele ‘maatregel’.
- Uitbetaling: bij aanvragen onder € 25.000 het hele bedrag bij goedkeuring. Bij € 25.000 of meer: 70% voorschot in januari 2027, rest na vaststelling.
- Besluitperiode: 13 weken na indiening. Op de dag dat het budget op is, wordt geloot tussen aanvragen van die dag.
EIA en MIA worden vaker vergeten dan ISDE.
Iedereen kent ISDE, want die staat in elk subsidie-overzicht. EIA en MIA/Vamil zijn minder zichtbaar — ze lopen via je belastingaangifte, niet via een aanvraagloket. Bij investeringen boven de € 2.500 levert EIA al snel honderden euro's aftrek op. Bij grotere investeringen duizenden. Veel ondernemers laten dit liggen omdat hun boekhouder het niet uit zichzelf aandraagt en de uitvoerende installateur hier geen omzet aan heeft.
We brengen de regelingen naar jouw situatie.
In een vrijblijvende Energie Quick Scan kijken we welke landelijke regelingen voor jouw woning of bedrijf van toepassing zijn, in welke volgorde je aanvraagt, en welke combinaties wel of niet mogen. We werken samen met fiscalisten en subsidie-bureaus waar dat nodig is — zonder commissies, zonder doorverwijs-deals.
Officiële RVO-pagina's.
- RVO — ISDE woningeigenaren: rvo.nl/isde-woning
- RVO — ISDE zakelijk: rvo.nl/isde-zakelijk
- RVO — EIA Energielijst: rvo.nl/eia
- RVO — MIA/Vamil Milieulijst: rvo.nl/mia-vamil
- RVO — SDE++: rvo.nl/sde
- RVO — BMKB-Groen: rvo.nl/bmkb
- RVO — DUMAVA: rvo.nl/dumava